Bạn thích tiếng đàn nguyệt nhưng chưa từng học nhạc, chưa biết đọc bản nhạc và cũng chưa có đàn. Những điều ấy dễ khiến ý định học bị để lại cho một lúc khác. Thực ra, bạn có thể bắt đầu bằng việc làm quen nhạc cụ và trao đổi với giáo viên về một mục tiêu vừa sức: chơi một câu dân ca, hiểu cách tạo ra tiếng đàn hoặc học một bài mình đã yêu thích từ lâu.
Qua các chia sẻ về lớp học và báo cáo cuối khóa của Vietnamese Dan Nguyet Academy, một hướng đi hiện ra khá rõ: có người hướng dẫn, luyện từng phần và đưa những điều đã học vào tác phẩm. Vậy người mới nên chuẩn bị những gì?
Hai dây đàn, nhiều điều để khám phá
Đàn nguyệt là nhạc cụ dây gảy có bầu đàn tròn, cần dài và hai dây. Tiếng đàn gắn với nhiều không gian âm nhạc như chèo, ca Huế, đờn ca tài tử và hát chầu văn. Luận văn của Hà Trọng Nghĩa về giảng dạy tác phẩm đàn nguyệt tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, được đăng trên website Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, cũng giới thiệu các kỹ thuật như nhấn, vuốt và vê.
Vì vậy, số dây không nói hết mức độ cần luyện tập. Người mới vẫn cần làm quen cách dùng móng gảy, cách đặt tay và phối hợp động tác với việc nghe tiếng đàn. Các kỹ thuật biểu cảm sẽ được tiếp cận từng bước, theo hướng dẫn của giáo viên.
Ở giai đoạn đầu, bạn có thể chú ý vào một câu hỏi đơn giản: mình có tạo được âm thanh một cách chủ động và lặp lại được động tác vừa học không? Khi mục tiêu đủ cụ thể, việc tập lại sẽ dễ theo dõi hơn.
Chưa biết nhạc lý thì học từ phần nào?
Bạn có thể nói thẳng với thầy cô rằng mình bắt đầu từ số không. Chương trình tiếp cận của học viện dành chỗ cho việc làm quen nhạc cụ, tập gảy và thực hành những bài đơn giản. Những ký hiệu cần dùng có thể được giải thích ngay trên đoạn nhạc đang học, để bạn liên hệ điều nhìn thấy với điều nghe được.
Trong buổi đầu, hãy ưu tiên hiểu một lượng nội dung vừa đủ: cách cầm đàn, động tác được giao và đoạn nhạc cần tập. Nếu chưa nhớ một ký hiệu, hãy hỏi lại trước khi về. Biết rõ một phần nhỏ sẽ giúp bạn tiếp tục tự tập có mục đích.
Chẳng hạn, nếu đã nhớ các nốt nhưng còn dừng lại khi đổi ngón, bạn có thể nhờ giáo viên khoanh đoạn đó và làm mẫu cách luyện chậm. Hãy ghi đúng vị trí cần tập, thay vì chỉ ghi tên cả bài.
Chuẩn bị nhạc cụ và chọn hình thức lớp
Nếu chưa có đàn, bạn nên hỏi trung tâm về nhạc cụ dùng trong buổi học thử và cách chuẩn bị để luyện ở nhà. Nếu đã có đàn, hãy mang theo hoặc gửi thông tin để giáo viên tư vấn xem cây đàn có phù hợp với việc học hiện tại không. Trao đổi trước sẽ giúp bạn hiểu mình thực sự cần mua hay bổ sung gì.
Website giới thiệu lớp nhóm nhỏ 3–4 người và lớp riêng 1–1. Lớp nhóm phù hợp để cân nhắc khi bạn thích học cùng người khác; lớp riêng là lựa chọn để trao đổi sâu về lịch học và mục tiêu cá nhân. Hãy hỏi rõ thời lượng mỗi buổi, cơ sở có lịch phù hợp, tổng học phí và chi phí nhạc cụ nếu có.
Bạn có thể xem trước các chương trình học đàn nguyệt, sau đó nhờ trung tâm gợi ý khóa dựa trên nền tảng thực tế của mình.
Tập ở nhà thế nào để buổi sau có điều trao đổi?
Hãy chọn một khoảng thời gian bạn có thể duy trì trong sinh hoạt hằng ngày, rồi tập phần giáo viên đã giao. Một buổi tập có thể xoay quanh một câu ngắn: xem lại hướng dẫn, thử chậm, nghe chỗ còn vấp và ghi lại câu hỏi. Khi thấy động tác chưa thoải mái, hãy dừng để điều chỉnh và trao đổi với thầy cô.
Nếu thuận tiện, bạn có thể tự ghi âm cùng một đoạn ở các lần tập khác nhau. Mục đích là có thứ để nghe lại và hỏi giáo viên: chỗ này đã đều hơn chưa, hay mình vẫn đang bỏ qua cùng một điểm khó? Bạn cũng có thể tham khảo những điều làm nên một buổi học tốt để chủ động hơn khi lên lớp.
Đàn nguyệt cần sự kiên nhẫn, nhưng bước khởi đầu có thể rất gần gũi. Hãy mang một bài nhạc yêu thích và những câu hỏi của mình đến buổi học thử. Tìm hiểu lớp đàn nguyệt tại Hà Nội và đăng ký học thử miễn phí để cùng giáo viên xác định bước đầu phù hợp.
Tư liệu: chia sẻ về lớp học của Vietnamese Dan Nguyet Academy; kiến thức nhạc cụ tham khảo luận văn của Hà Trọng Nghĩa về giảng dạy tác phẩm đàn nguyệt tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, đăng trên website Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.
